Get Adobe Flash player

อำเภอโซ่พิสัย

“หลวงพ่อพระแสน ดินแดนน้ำใส หาดหินคำไผ่ ยอใหญ่ท่าลี่”

 

 

1. ความเป็นมาของการจัดตั้งอำเภอโซ่พิสัย

         คำว่า “โซ่” หมายถึง ชนเผ่าหนึ่ง ที่ได้อพยพจากทางภาคเหนือของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ได้เข้ามาอาศัยอยู่ในพื้นที่ปัจจุบัน ประมาณ 250 ปี โดยชนกลุ่มดังกล่าวเรียกตนเองว่าชาวโซ่หรือไทโซ่ เดิมบ้านโซ่ ขึ้นตรงต่อเมืองโพนพิสัย จนกระทั่งสมัยรัชกาลที่ 5 บ้านโซ่ได้รับยกระดับฐานะเป็นตำบล และเป็นกิ่งอำเภอ โซ่พิสัย จนกระทั่งเป็นอำเภอโซ่พิสัย ตามลำดับ

         พ.ศ.2515 จัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอโซ่พิสัย

         พ.ศ.2520 ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอโซ่พิสัย

         อำเภอโซ่พิสัยได้ก่อสร้างอาคารที่ว่าการหลังใหม่และเข้าใช้ประโยชน์เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2545 จนถึงปัจจุบัน

2. ที่ตั้งและขนาด

          อำเภอโซ่พิสัย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ของจังหวัดบึงกาฬ มีพื้นที่ประมาณ 985.262 ตารางกิโลเมตร หรือ 615,788.75 ไร่ อยู่ห่างจากจังหวัดบึงกาฬประมาณ 78 กิโลเมตร

3. อาณาเขต

         ทิศเหนือ           ติดต่อกับ อำเภอปากคาด และอ้าเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ      

         ทิศใต้             ติดต่อกับ อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร  

         ทิศตะวันออก        ติดต่อกับ อำเภอพรเจริญ จังหวัดบึงกาฬ

         ทิศตะวันตก         ติดต่อกับ อำเภอเฝ้าไร่  จังหวัดหนองคาย

4.การปกครอง   แบ่งการปกครองออกเป็น 7 ตำบล 95 หมู่บ้าน 1 เทศบาลตำบล 7 อบต.

         - ตำบลโซ่         18 หมู่บ้าน       - ตำบลบัวตูม      14 หมู่บ้าน

      - ตำบลหนองพันทา   12 หมู่บ้าน       - ตำบลถ้ำเจริญ    12 หมู่บ้าน

      - ตำบลศรีชมพู      16 หมู่บ้าน       - ตำบลเหล่าทอง   10 หมู่บ้าน

         - ตำบลคำแก้ว      13 หมู่บ้าน      

5. ประชากร    

           ณ มิถุนายน 2556 มีประชากรทั้งสิ้น 68,434 คน แยกเป็นชาย 36,625 คน หญิง 31,809 คน ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ยต่อพื้นที่ประมาณ 69 คน/ตารางกิโลเมตร

ตำบล

ชาย

หญิง

รวม

บ้าน

หมายเหตุ

โซ่

5,079

4,949

10,028

   

หนองพันทา

4,416

4,386

8,802

   

ศรีชมพู

6,510

6,138

12,648

   

คำแก้ว

4,986

4,864

9,850

   

บัวตูม

4,795

4,717

9,512

   

ถ้ำเจริญ

4,050

4,071

8,121

   

เหล่าทอง

2,789

2,684

5,473

   

รวม

36,625

31,809

68,434

18,524

 

 

6. การคมนาคม จากจังหวัดบึงกาฬ

            เส้นทางติดต่อระหว่างอำเภอกับจังหวัดบึงกาฬโดยใช้ทางรถยนต์ ได้ 3 เส้นทาง ดังนี้

            บึงกาฬ – ปากคาด – โซ่พิสัย

            บึงกาฬ – พรเจริญ – โซ่พิสัย

            บึงกาฬ – บ้านดอนอุดม – บ้านคำแก้ว – โซ่พิสัย

7. เศรษฐกิจ

         6.1 การค้าการพาณิชย์ ธนาคาร 2 แห่ง(ออมสิน+ ธกส.)สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงขนาดใหญ่ 3 แห่ง

         6.2 การเกษตร ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ปลูกยางพารา ข้าว ข้าวโพด เลี้ยงสัตว์ มันสำปะหลัง การเลี้ยงโคนม อีกทั้งมีผลิตภัณฑ์จากกลุ่มอาชีพต่าง ๆ กลุ่มรัฐวิสาหกิจชุมชน ผลิตภัณฑ์จากรากไม้ เช่น กลุ่มจักสานกระติบข้าวจากคล้า กลุ่มทอผ้าห่ม กลุ่มทำไม้กวาด และกลุ่มแปรรูปอาหาร เช่น ปลาส้ม ปลากรอบและปลาร้า เป็นต้น มีพื้นที่ทำการเกษตรประมาณ 250,504 ไร่ 11,533 ครัวเรือนโดยมีพื้นที่เกษตรส่วนใหญ่ ปลูกยางพารา 126,000 ไร่ เปิดกรีดแล้ว 85,000 ไร่ ปลูกข้าว 92,000 ไร่

8. สภาพทางสังคม

          การศึกษา สถานศึกษา 41 แห่ง ประกอบด้วย ระดับประถมศึกษา 36 แห่ง ระดับมัธยมศึกษา 4 แห่ง การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง (สถานที่สอนประเภท สามัญ 13 แห่ง ประเภทอาชีพ 27 แห่ง) และการศึกษาอื่นๆ ประกอบด้วย โรงเรียนปริยัติธรรมแผนรวม 1 แห่ง ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัยเรียน 15 แห่ง

          การสาธารณสุข  สถานบริการสาธารณสุขภาครัฐ : โรงพยาบาลชุมชน ขนาด 30 เตียง 1 แห่ง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ 1 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 11 แห่ง ศูนย์สาธารณสุขมูลฐาน (ศสมช.) 79 แห่ง

                             สถานบริการสาธารณสุขเอกชน : คลินิกแพทย์ 1 แห่ง สถานพยาบาล 4 แห่ง ร้านขายยาแผนปัจจุบันบรรจุเสร็จ 2 แห่ง ร้านขายยาแผนโบราณ 8 แห่ง

          การศาสนา ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธมีวัด และที่พักสงฆ์ จำนวน 87 แห่ง วัฒนธรรมขนบธรรมเนียมและประเพณีของชาวอำเภอโซ่พิสัย ส่วนใหญ่เป็นแบบชาวอีสาน ภาษาที่ใช้คือ ภาษาอีสาน และภาษาดั้งเดิมของชนกลุ่มน้อย เช่น เผ่าย้อ ภาษาภูไท ชาวอำเภอโซ่พิสัย มีสถานที่ยึดเหนี่ยวจิตใจที่สำคัญ คือ วัดป่าดานวิเวก (วัดอาจารย์ทุย) ตั้งอยู่ที่หมู่ 7 บ้านแสงอรุณ ตำบลศรีชมภู วัดป่าดอนกรรม ตั้งอยู่ที่หมู่ 4 บ้านโนนชาด ตำบลโซ่ และวัดสังขลิการาม ตั้งอยู่ที่หมู่ 1 ตำบลโซ่ ซึ่งเป็นวัดประดิษฐานพระพุทธรูปที่สำคัญ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองเป็นที่เคารพบูชาของชาวอำเภอโซ่พิสัย คือ “หลวงพ่อพระแสนสามหมื่น” เป็นพระพุทธรูปสมัยเชียงแสน สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นสมัยเดียวกับหลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย

          ประเพณีและวัฒนธรรม งานประเพณีสงกรานต์ ประเพณีบุญบั้งไฟ ประเพณีลอยกระทง วันสตรีศรีโซ่

          การรักษาความสงบเรียบร้อย มีสถานีตำรวจ 1 แห่ง และกองร้อยอาสารักษาดินแดน 1 แห่ง ดังนี้

          - สถานีตำรวจภูธรโซ่พิสัย

          - กองร้อยอาสารักษาดินแดนโซ่พิสัย

 

9.ระบบบริการขั้นพื้นฐาน

          -สำนักงานการประปาส่วนภูมิภาค 1 แห่ง        -สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค 1 แห่ง

          -ที่ทำการไปรษณีย์ ๑ แห่ง                 -สถานีจอดรถโดยสาร ๑ แห่ง     

          -สำนักงานบริการโทรศัพท์ ๑ แห่ง            -ตลาดสดเทศบาล 2 แห่ง                   

10. สถานที่สำคัญ /แหล่งท่องเที่ยว         มีสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ ได้แก่ แก่งหินบ้านท่าลี่ (หมู่ที่ 14 ตำบลโซ่) วัดถ้ำจันทร์ (หมู่ที่ 12 ตำบลศรีชมภู) วัดสังขลิการาม (วัดหลวงปู่แสน หมู่ที่ 1 ตำบลโซ่) อ่างเก็บน้ำห้วยซำ (หมู่ที่ 2 ตำบลโซ่)

         วัดสังขลิการาม

         ตั้งอยู่เลขที่ 118 บ้านโซ่ ถนนสายโซ่-ปากคาด หมู่ที่ 1 ตำบลโซ่ อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย อาคารเสนาสนะประกอบด้วยอุโบสถ ศาลาการเปรียญสร้าง พ.ศ. 2515 กุฎิสงฆ์ จำนวน 3 หลัง เป็นอาคารไม้ 2 หลัง และครึ่งตึกครึ่งไม้ ศาลาบำเพ็ญกุศลสร้างด้วยไม้ และได้สร้างศาลาการเปรียญใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2554 ปูชนียวัตถุ มีหลวงพ่อพระแสนสามหมื่น เป็นพระพุทธรูปมิ่งเมืองของอำเภอโซ่พิสัย

         วัดสังขลิการาม ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2410 ชาวบ้านเรียกว่าวัดบ้านโซ่ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2425 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 5 เมตร ยาว 13 เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระอธิการกัณหา พ.ศ. 2463 – 2570 รูปที่ 2 พระอธิการทองอินทร์ พ.ศ. 2450 – 2460 รูปที่ 3 พระอธิการชาลี พ.ศ. 2461 – 2465 รูปที่ 4 พระอธิการทุย พ.ศ. 2466 – 2469 รูปที่ 5 พระอธิการพรมมา พ.ศ. 2475 – 2482 รูปที่ 6 พระอธิการตุ้ม พ.ศ. 2486 – 2489 รูปที่ 7 พระอธิการพรม จนฺทวํโส พ.ศ. 2520 – 2531 รูปที่ 8 พระอธิการหนูพันธ์ กลฺยาโณ พ.ศ. 2532 – 2534 นอกจากนี้มีหอสมุด ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน

         วัดป่าดอนกรรม

         ตั้งอยู่บ้านโนนชาด หมู่ที่ 4 ตำบลโซ่ อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต อาคารเสนาสนะประกอบด้วย ศาลาการเปรียญ เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2526 หอสวดมนต์ สร้างด้วยไม้ เมื่อ พ.ศ. 2516 กุฎิสงฆ์ จำนวน 14 หลัง เป็นอาคารไม้ ศาลาอเนกประสงค์ เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2526 ศาลาบำเพ็ญกุศลสร้างด้วยไม้ โรงน้ำร้อน โรงครัว ห้องน้ำและห้องส้วม ปูชนียวัตถุมี พระพุทธรูป พระประธาน หน้าตักกว้าง 9 นิ้ว 2 องค์ 5 นิ้ว 4 องค์

         วัดป่าดอนกรรม สร้างเมื่อปีพ.ศ. 2484 โดยชาวบ้านพร้อมใจกันสร้างวัดขึ้น ต่อมาเกิดน้ำท่วม เมื่อประชาชนอพยพไปสร้างหมู่บ้านใหม่ก็ย้ายวัดสร้างขึ้นใหม่ในที่ตั้งปัจจุบันด้วยโดยมี นายค้า มณีวงศ์ และแม่ออ ปันอุด เป็นผู้นำชาวบ้านสร้างวัดขึ้น การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระชาย สกฺโก รูปที่ 2 พระบุดดา ฐิตสาโร

         วัดถ้าจันทร์

         ตั้งอยู่ที่บ้านค้าไผ่ หมู่ที่ 3 ตำบลศรีชมภู อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย อาคารเสนาสนะประกอบด้วยศาลาการเปรียญ กุฎิสงฆ์ จำนวน 10 หลัง เป็นอาคารไม้ 10 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ และตึก   ปูชนียวุตถุ มีพระพุธทรูป

         วัดถ้ำจันทร์ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2442 ตามประวัติวัดกล่าวว่ามีพระธุดงค์รูปหนึ่ง ได้เดินทางศาสนาอยู่ที่ถ้ำแห่งนี้ ได้เห็นสิ่งต่างๆ โดยรอบเต็มไปด้วยไม้นานาพันธ์ สิ่งที่ประจักษ์แก่ใจที่สุดคือ ไม้จันทร์ จึงขนานนามว่าวัดถ้ำจันทร์ การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระจวน กุลเชฎโฐ รูปที่ 2 พระคำบุ อมนฺธโร รูปที่ 3 พระยม รูปที่ 4 เจ้าอธิการชาลี ถิรธมฺโม ตั้งแต่ พ.ศ. 2526 เป็นต้นมา การศึกษามีโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม เปิดสอน พ.ศ. 2528

-4-

         วัดป่าดานวิเวก

         ตั้งอยู่บ้านแสงอรุณ หมู่ที่ 7 ตำบลศรีชมภู อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต บริเวณโดยรอบเต็มไปด้วยต้นไม้ พืชพันธุ์นานาชนิดและ พืชสมุนไพรตามโครงการพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และยังมี สัตว์ป่า เช่น หมูป่า กระรอก กระแต ไก่ป่า เป็นต้น เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน คือ พระอนาลโย หรือ หลวงปู่ทุย เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้าน

11. สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)

1) กลุ่มผลิตภัณฑ์ประเภทอาหาร 9 กลุ่ม

2) กลุ่มผลิตภัณฑ์ประเภทผ้าและเครื่องดื่ม 22 กลุ่ม

3) กลุ่มผลิตภัณฑ์ของใช้และของประดับตกแต่ง 20 กลุ่ม

กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่สำคัญของอำเภอโซ่พิสัย

1) กลุ่มแปรรูปอาหารจากปลา บ้านห้วยสงคราม หมู่ที่ 12 ต.โซ่

2) กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านคำแก้ว ผลิตผ้าห่ม ที่นอนปิกนิก บ้านคำแก้ว หมู่ที่ 7 ต.คำแก้ว

3) กลุ่มผลิตภัณฑ์จากรากไม้ บ้านดอนเสียด หมู่ที่ 4 ต.คำแก้ว